نکات اخلاقی ناب
7 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

نکات اخلاقی مهم و جامع

خُطْبَةٌ لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع وَ هِی خُطْبَةُ الْوَسِیلَةِ

- عَنْ جَابِرِ بْنِ یزِیدَ قَالَ: إِنَّ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (ع) خَطَبَ النَّاسَ بِالْمَدِینَةِ بَعْدَ سَبْعَةِ أَیامٍ مِنْ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ ذَلِک حِینَ فَرَغَ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ وَ تَأْلِیفِهِ فَقَالَ أَیهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَا شَرَفَ أَعْلَی مِنَ الْإِسْلَامِ وَ لَا کرَمَ أَعَزُّ مِنَ التَّقْوَی وَ لَا مَعْقِلَ أَحْرَزُ مِنَ الْوَرَعِ وَ لَا شَفِیعَ أَنْجَحُ مِنَ التَّوْبَةِ وَ لَا لِبَاسَ أَجْمَلُ مِنَ الْعَافِیةِ وَ لَا مَالَ أَذْهَبُ بِالْفَاقَةِ مِنَ الرِّضَا بِالْقَنَاعَةِ وَ لَا کنْزَ أَغْنَی مِنَ الْقُنُوعِ(ای مردم، نه شرفی از اسلام برتر است، نه کرامتی از تقوا عزیزتر، نه پناهگاهی از پرهیزگاری مصونتر، هیچ شفاعتگری از توبه مفیدتر نیست، هیچ لباسی از سلامت باجلال تر نیست، و هیچ ثروتی از رضایت و قناعت فقرزداتر نیست)وَ مَنِ اقْتَصَرَ عَلَی بُلْغَةِ الْکفَافِ فَقَدِ انْتَظَمَ الرَّاحَةَ وَ تَبَوَّأَ خَفْضَ الدَّعَةِ وَ الرَّغْبَةُ (م هر که به کفاف روزی بسازد آسایش را به بند کشد)ِفْتَاحُ التَّعَبِ وَ الِاحْتِکارُ مَطِیةُ النَّصَبِ وَ الْحَسَدُ آفَةُ الدِّینِ وَ الْحِرْصُ دَاعٍ إِلَی التَّقَحُّمِ فِی الذُّنُوبِ وَ هُوَ دَاعِی الْحِرْمَانِ وَ الْبَغْی سَائِقٌ إِلَی الْحَینِ وَ الشَّرَهُ جَامِعٌ لِمَسَاوِی الْعُیوبِ رُبَّ طَمَعٍ خَائِبٍ وَ أَمَلٍ کاذِبٍ وَ رَجَاءٍ یؤَدِّی إِلَی الْحِرْمَانِ وَ تِجَارَةٍ تَئُولُ إِلَی الْخُسْرَانِ أَلَا وَ مَنْ تَوَرَّطَ فِی الْأُمُورِ غَیرَ نَاظِرٍ فِی الْعَوَاقِبِ فَقَدْ تَعَرَّضَ لِمُفْضِحَاتِ النَّوَائِبِ وَ بِئْسَتِ الْقِلَادَةُ الذَّنْبُ لِلْمُؤْمِنِ (طمع، کلید رنج است، احتکار مرکب مشقت است و حسد آفت دین. حرص مایه غوطه ور شدن در گناه است، و فرو شدن در گناه سبب محرومی است. ظلم (ستمگر را) به هلاک کشاند، آزمندی و شکمبارگی همه عیبها را دارد، چه طمعها که نومید شود، چه آرزوها که دروغ در آید، چه امیدها که به حرمان کشد و چه سوداگریها که به زیان انجامد. هان! هر که نسنجیده به کارها پا نهددر خطر حوادث رسواکننده است. قرض برای مؤمن بد قلاده ای است (و نقل وافی که مناسبتر است: «گناه برای مؤمن بد قلاده ای است»).

أَیهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَا کنْزَ أَنْفَعُ مِنَ الْعِلْمِ وَ لَا عِزَّ أَرْفَعُ مِنَ الْحِلْمِ وَ لَا حَسَبَ أَبْلَغُ مِنَ الْأَدَبِ وَ لَا نَصَبَ أَوْضَعُ مِنَ الْغَضَبِ وَ لَا جَمَالَ أَزْینُ مِنَ الْعَقْلِ وَ لَا سَوْأَةَ أَسْوَأُ مِنَ الْکذِبِ وَ لَا حَافِظَ أَحْفَظُ مِنَ الصَّمْتِ وَ لَا غَائِبَ أَقْرَبُ مِنَ الْمَوْتِ( ای مردم! گنجی از علم سودمندتر نیست، عزتی از بردباری نافعتر نیست، حسبی از ادب رساتر نیست، رنجی از غضب دردناکتر نیست، جمالی از عقل زیباتر نیست، رفیقی از نادانی بدتر نیست، خوئی از دروغ ناپسندتر نیست، نگهبانی از خاموشی نگه دارتر نیست، غایبی از مرگ نزدیکتر نیست).

(کلینی، 1407؛ ج 8؛ ص18-30).