تراز ارتباط کلامی با دیگران
48 بازدید
موضوع: ارتباطات

تراز سخن گفتن

مهارت های ارتباطی به توانایی بهره گیری از دانش و توانمندی های خویش و توانایی انتخاب گزینه ها،رفتارها وکلمات مناسب وتوانایی اجرای انتخاب های متوالی در راستای رسیدن به اهداف را مهارت ارتباطی گویند.بهره مندی از مهارت های ارتباطی از مهمترین عوامل موفقیت در روابط فردی و اجتماعی و سازمانی است.صمیمیت وقتی ایجاد می شود که افراد بتوانند افکار و عقاید، امیدها و آرزوها و ترس ها و نگرانی های خود را با هم در میان بگذارند و احساس فهمیده شدن و پذیرفته شدن کنند.فقدان این مهارت موجب بروز بسیاری از سوء تفاهم ها، تنش ها،سوء برداشت ها،ادراکات ناصحیح،اسنادهای غلط و تعارض های بین فردی می گردد.در ارتباطات و تعاملات،علاوه بر تبادل اطلاعات و دیتاها،توقعات،ایده ها و اندیشه ها،عواطف و احساسات نیز مبادله می شود.برقراری ارتباط سازنده و موثر با دیگران،برنامه ریزی،مشارکت جویی،همدلی و صمیمیت را در مجموعه های انسانی بهبود می بخشد و تعارض ها را به حداقل می رساند و یا از بین می برد.استفاده از مهارت های ارتباطی کلامی،مهارت ارتباطی شنود و مهارت ارتباطی بازخورد(واکنش مناسب و صحیح نشان دادن)،از مهارت هایی است که در ایجاد ارتباط از اهمیت و اولویت بیشتری برخوردار است.

پیام های صوتی و آوایی اهمیت زیادی در ارتباط دارد و بیانگر احساس واقعی و واکنش عاطفی افراد به دیگران است.صدای گوینده نباید خیلی بلند،ملامت آمیز،خشن،زمخت،مبهم،گزنده و. ..،باشد و الا نتیجه عکس می دهد.یک گوینده مخصوصا در مقام تذکر اخلافی نباید ژست پرخاشگرانه و خودبرتر بینانه داشته باشد.ارتباط کلامی نیکو[1]،توصیه به گفت وگوی محترمانه[2]، مؤدبانه[3]،گفتگوی شیرین و گوارا[4]،گفتگوی نرم و لطیف[5]، گفت وگو با آهنگ صدای ملایم[6] و پرهیز از کلمات رکیک[7]، همگی از نمودهای روابط کلامی سازنده بوده و در آموزه های اسلامی مورد تاکید است.حضرت علی (ع) فرمودند:أَحْسَنُ الْکَلَامِ مَا زَانَهُ حُسْنُ النِّظَامِ وَ فَهِمَهُ الْخَاصُّ وَ الْعَام؛بهترین کلام آنست که ترکیب و انسجام زیبای کلمات آن او را زینت کرده باشد و افراد خاص و عام آن را بفهمد. شیوا سخن گفتن، زینت سخن است. همان گونه که امیرمؤمنان علی(ع) نیز فرموده اند:أَحْسَنُ الْکَلَامِ مَا لَا تَمُجُّهُ الْاذانُ وَ لَا یُتْعِبُ فَهْمُهُ الْأَفْهَامَ [الْأَذْهَانَ؛بهترین سخن آن است که گوش ها را اذیت نکند و فهم را به زحمت نیندازد. حضرت علی(ع) در مورد حد و اندازه کلام می فرمایند:خَیْرُ الْکَلَامِ مَا لَا یُمِلُّ وَ لَا یُقِلُّ؛بهترین کلام آنست که نه ملال آور، و نه کم باشد. ارتباط کلامی زیباباعث تحکیم روابط اجتماعی و باعث تقویت دوستی و باعث محبوبیت در میان همنوعان می گردد[8].همچنین کنش کلامی پسندیده،مانع از کینه و حسد شده و دلها را به هم پیوند می زند و باعث آرامش می گردد. در آموزه های دینی و تربیتی علاوه بر اینکه توصیه به روابط کلامی زیبا و محبت آمیز شده به روابط غیر کلامی نیز تاکید شده است.

[1]. وَقُولُواْ لَهُمْ قَوْلاً مَّعْرُوفًا.

[2]. ثَلَاثَةٌیسْتَدَلُّبِهَاعَلَیإِصَابَةِالرَّأْیحُسْنُاللِّقَاءِوَحُسْنُ الِاسْتِمَاعِ وَحُسْنُالْجَوَاب.

[3]. عَوِّدْلِسَانَکحُسْنَ الْکلَامِ تَأْمَنِالْمَلَامَ.

[4]. امام سجاد علیه السلام فرمودند:َ: الْقَوْلُ الْحَسَنُ یثْرِی الْمَالَ وَ ینْمِی الرِّزْقَ وَ ینْسِی فِی الْأَجَلِ وَ یحَبِّبُ إِلَی الْأَهْلِ وَ یدْخِلُ الْجَنَّةَ(صدوق، 1376ق،ص2و حر عاملی،1409،ج12،ص186)؛ «گفتار نیک و شیرین گفتاری،مال را زیاد می کند،روزی را رشد می دهد،مرگ را به تاخیر می اندازد، فرد را نزد خانواده محبوب می نماید و داخل بهشت می شود.».

[5].قال علی علیه السلام وَاعْلَمْأَیبُنَیأَنَّهُمَنْلَانَتْکلِمَتُهُوَجَبَتْمَحَبَّتُهُ؛ هر کس در سخن گفتن نرم باشد و آرام سخن گوید محبت او در دلها جای می گیرد.

[6]. وَاغْضُضْ مِن صَوْتِک إِنَّ أَنکرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِیرِ؛ صدایت را بلند نکن و آرام گفت وگو کن، به درستی که ناهنجارترین صدا، صدای الاغ است.

[7]. وَالَّذِینَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ؛ کسانی که از حرف های باطل و زشت پرهیز می کنند.

[8]. امام سجاد (ع) فرمودند:الْقَوْلُ الْحَسَنُ یثْرِی الْمَالَ وَ ینْمِی الرِّزْقَ وَ ینْسِی فِی الْأَجَلِ وَ یحَبِّبُ إِلَی الْأَهْلِ وَ یدْخِلُ الْجَنَّةَ؛گفتار نیک ثروت را زیاد کند و روزی را افزون گرداند و مرگ را بتأخیر اندازد و صاحبش را نزد خانواده محبوب نماید و او را داخل بهشت گرداند.

(تهیه و تدوین علی احمد پناهی)