آفت ها و چالش های اخلاقی اهل علم و راهکارهای ایجاد مصونیت
17 بازدید
موضوع: تبلیغ

آفت ها و چالش های اخلاقی اهل علم و راهکارهای ایجاد مصونیت

قَالَ اللَّهُ تَعَالَى‏ إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ وَ آفَةُ الْعُلَمَاءِ ثَمَانِيَةٌ الطَّمَعُ وَ الْبُخْلُ وَ الرِّيَاءُ وَ الْعَصَبِيَّةُ وَ حُبُّ الْمَدْحِ وَ الْخَوْضُ فِيمَا لَمْ يَصِلُوا إِلَى حَقِيقَتِهِ وَ التَّكَلُّفُ فِي تَزْيِينِ الْكَلَامِ بِزَوَائِدِ الْأَلْفَاظِ وَ قِلَّةُ الْحَيَاءِ مِنَ اللَّهِ وَ الِافْتِخَارُ وَ تَرْكُ الْعَمَلِ بِمَا عَلِمُوا قَالَ عِيسَى (ع) أَشْقَى النَّاسِ مَنْ هُوَ مَعْرُوفٌ‏ بِعِلْمِهِ مَجْهُولٌ بِعَمَلِه‏(مصباح الشريعة ص20)؛پیامبر رحمت و مغفرت فرمودند:آفت علماء هشت چیز است:اول-طمع(چرا كه طمع بالخاصيّة مورث ذلّت و خوارى است و با عزّت علم و عالم جمع نمى‏شود)،دوم- بخل(چرا كه علم نتيجه علوّ همّت است و علوّ همّت منافى بخل است كه صفت خسيس است. خواه بخل در علم و خواه بخل در مال).سوم- ريا(مثل آنكه تعليم و تعلّم از روى ريا باشد، نه از براى خدا، مثل اعتبار دنيا و جلب نفع دنيوى و زيادتى بر اقران و امثال منظور باشد).چهارم- عصبيّت( يعنى: تعليم از روى انصاف و اعتدال باشد، نه از روى عناد و لجاج).پنجم- حبّ مدح است( يعنى: دوست داشتن كه مردم، مدح و ثنايش گويند و در مجالس و محافل تحسينش كنند، اين صفت نيز از جمله صفات خبيثه است و موجب تضييع علم است، و مانع افاضه فيوضات است بر نفس. و نيز صاحب اين صفت از شائبه‏اى رياء خالى نيست و هميشه مطمح نظرش، تسلّط و زيادتى است بر اقران و امثال، و گذشت كه اين صفت، مخرّب دين و مزيّف علم است).ششم- خوض نكردن است در مسائلى كه به كنه او نتوان رسيد(مثل كنه واجب الوجود و مجرّدات و بسايط، چرا كه فكر در اين‏ها، موجب تضييع اوقات است و موجب تحصيل اعتقادات باطله مهلكه).هفتم- در پى تزيين كلام بودن و در محاورات و مكالمات و تصانيف و تأليفات( به تكلّف رعايت محسّنات معنوى و لفظى نمودن، اين نيز چون متضمّن رعونت نفس و تضييع اوقات است، مذموم است).هشتم- از حيا بيگانه بودن و با مردم رعايت ادب نكردن و جهات اعلميّت و اصلحيّت و اسنّيّت را مرعى نداشتن و به دانش خود عمل نکردن.